કૉલમ

एक फ़क़ीर (સબક) – With courtesy from FB

एक फ़क़ीर

Faqeerएक फ़क़ीर था उसके दोनों हाथ नहीं थे वो आवाज़ देकर , सर झुकाकर पैसा माँगता था। एक बार मैंने उस फ़क़ीर से पूछा – ” पैसे तो माँग लेते हो , रोटी कैसे खाते हो ? उसने बताया – जब शाम हो जाती है तो उस नानबाई को पुकारता हूँ , ‘ ओ मुन्ना आके पैसे ले जा और रोटियाँ दे जा वह भीख के पैसे उठा ले जाता है , रोटियाँ दे जाता है। मैंने पूछा – ” खाते कैसे हो बिना हाथों के ? वह बोला – खुद तो खा नहीं सकता आने-जाने वालों को आवाज़ देता हूँ ओ जानेवालों ओ अल्लाह के बन्दो अल्लाह तुम्हें सलामत रखे , मेरे ऊपर मेहरबानी करो मुझे रोटी खिला दो मेरे हाथ नहीं हैं ‘ हर कोई तो सुनता नहीं , लेकिन किसी-किसी को मुझ ग़रीब पर तरस आ जाता है। वह अल्लाह का प्यारा मेरे पास आ बैठता है। रोटियाँ तोड़कर मेरे मुँह में डालता जाता है , मैं खा लेता हूँ। ” सुनकर मेरा दिल भर आया। मैंने पूछा – पानी कैसे पीते हो ? उसने बताया – इस घड़े को टांग के सहारे झुका देता हूँ तो प्याला भर जाता है। तब जानवरों की तरह झुककर पानी पी लेता हूँ। मैंने कहा – यहाँ मच्छर बहुत हैं। जब मच्छर काटते हैं तो क्या करते हो ? वह बोला – तब जिस्म को ज़मीन पर रगड़ता हूँ। पानी से निकली मछली की तरह लोटता और तड़पता हूँ हाय ! सिर्फ़ दो हाथ न होने से कितनी तकलीफ होती है ! अरे भाइयों , इस जिस्म की बुराई मत करो ! यह तो अल्लाह का दिया हुआ अनमोल तोहफा है ! जिस्म का हर हिस्सा इतना कीमती है कि दुनियाँ का कोई भी ख़ज़ाना उसकी क़ीमत नहीं चुका सकता लेकिन यह ज़रूर सोचिए कि यह जिस्म हम सबको मिला किस लिए है इसका सही इस्तेमाल कीजिये याद रहे कि ये आँखे गुनाह को देखने के लिए नहीं मिलीं। कान बुरी बाते सुनने के लिए नहीं मिले। हाथ दूसरों का गला दबाने के लिए नहीं मिले। यह दिल भी तकब्बुर करने या नफ्स की ख्वाहिशें पूरी को नहीं मिला। ये आँखे अल्लाह की किताब क़ुरान पढ़ने के लिये मिली है जो हमें हमारे नबी के बताये रास्ते पर चलना सिखाये। ये हाथ अच्छा काम करने को मिले हैं। ये पैर नेक रास्तों पर चलने को मिले हैं ये कान अच्छी बात सुनने को मिले है जिसमे अल्लाह की शान व हमारे नबी की तारीफ सुनी जाती हो। ये जुबान अल्लाह की हम्दो सना करने को मिली है। ये दिल अल्लाह और उसके रसूल से मुहब्बत करने को मिला है..

દોહરાયેંગે યેહી સબ, ઈન્સાનિયત હૈ મજહબ – અલતાફ પટેલ

મશ્વરા હૈ બડે ખુલુસકે સાથ,
બેકસીમેં કિસીકે કામ આઓ તુમ
ફરિશ્તા તો બન નહીં સકતે
કમસે કમ આદમી તો બન જાઓગે …..રાહબર

કોઈ માગે કે ન માગે, સલાહ આપવાનું ઘણા લોકોને ગમે છે. દીઠી ન હોય તેવી મીઠી પ્રસન્નતા સલાહ આપવાથી અનુભવાય છે. સારા લોકો હંમેશાં સારી સલાહ આપે છે. કોઈનું હિત જોખમાય નહીં તેવી પ્રેમાળ રીતે સલાહ આપીને ઘણા સત્કર્મ કરતા રહે છે. અજ્ઞાની પીછે પાની કર્યા વિના સજ્જનની સલાહને અનુસરે તો તાણ અનુભવ્યા વિના તેનું કલ્યાણ થઈ જાય છે. કોઈપણ જાતની ખોટ ખાધા વિના ચોટદાર સલાહ તેનું જીવન ધન્ય બનાવે તો બીજું જોઈએય શું ? એટલે જ એકબીજાની સલાહ  (મશ્વરા)ને સમજીને પગલું મૂકનાર લગભગ નાસીપાસ ન થતાં ઓછી મહેનતે સારી રીતે કસોટીમાં પાસ થઈ જાય છે. નિખાલસ (ખુલુસ) વ્યક્તિ યોગ્ય સલાહ આપવાનું કદી ટાળતી નથી. બસ, બીજાના કામમાં આવવું, નામ મળે કે ન મળે પણ પ્રેરક પયગામ પહોંચાડવાનું ચૂકવું નહિ.  સાચો જ્ઞાની પોતાના જ્ઞાનનો ઉપયોગ માત્ર પોતાના પૂરતો સીમિત રાખે જ નહિ, એ તો નિયમિત જ્ઞાન દાન કરીને જ જંપે. કોઈના દુ:ખદ પ્રસંગે (બેકસીમાં) આંગળી ચીંધ્યાનું પુણ્ય કાંઈ જેવું તેવું ન જ ગણાય. એનો પ્રભાવ જ એવો હોય છે કે તે કોઈપણ જાતનો ભેદભાવ રાખે નહિ. અરે, માણસ દેવદૂત (ફરિશ્તો) તો બની ના શકે; પણ સમાજમાં, દેશમાં એક આદર્શ મનુષ્ય બનીને ઉત્કર્ષનું શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ તો સ્થાપી શકે.

કૈસે હર પરેશાની, દિક્કતોંસે
બચતે હો તુમ
દિલ અપના ઈન્સાનિયતસે
પેશ કરતે હો તુમ
મઝહબ કી અસલી પહેચાન
યેહી તો હૈ અલતાફ
સીતમગર કીસ લીયે બનો,
જબકે ફરિશ્તે હો તુમ.

– અલતાફ પટેલ

[‘ગુજરાત સમાચાર’ (રવિપૂર્તિ તા.૨૨૦૩૧૫) તથા ‘દોબારા દોબારા’ કૉલમના લેખક જનાબ અલતાફ પટેલના સૌજન્ય અને સહમતીની અપેક્ષા સાથે અત્રે પ્રસિદ્ધ]

કેફિયત :
આ લેખના કર્તાની સહમતી મેળવવા માટે શક્ય તેટલા સ્રોતોએ પ્રયત્ન કરવા છતાં સફળતા મળી નથી. માનવીય ભાવનાઓને જાગૃત કરવાના ઉદ્દેશ સાથે બિનધંધાકીય શરૂ કરવામાં આવેલા આ બ્લૉગમાં પ્રસિદ્ધ થતાં લખાણોના લાગતા-વળગતા સર્જકોની અસંમતિ હોવાના સંજોગોમાં જે તે કૃતિને બ્લૉગફલક ઉપરથી દૂર કરી દેવામાં આવશે.  મારું ઈ-મેઈલ  એડ્રેસ : musawilliam@gmail.com અને મોબાઈલ નં. ++91 93279 55577 છે. ધન્યવાદ.